Amniyosentez

Adını yeni duyduğunuz ne kadar da çok şey öğreniyorsunuz hamilelik sırasında değil mi? Hiç şüphesiz amniyosentez de bunlardan biri. Büyümekte olan bebeğiniz (fetüs) rahminizin içinde amniyotik bir sıvı içindedir. Bu sıvı suya çok benzer bir yapıdadır. Amniyotik sıvı içinde; canlı hücreler ve alfa-fetoprotein (AFP) gibi maddeler bulunur. Bunlar sayesinde bebeğiniz henüz anne karnındayken, hayata gelmemişken, bebeğin sağlık durumu hakkında önemli bilgiler alınabilir.

Doktorunuz tarafından bebeğin sağlığı değerlendirilebilir, potansiyel her hangi bir sorun varsa bu sorunu tespit edebilir. Şayet yüksek riskli bir gebeliğiniz varsa doktorunuz bu testin yapılmasını kesinlikle sizden isteyecektir. Birazdan amniyosentez hakkında derlediğimiz bilgileri başlıklar halinde bulacaksınız.

Amniyosentez Nedir?
Amniyosentez Ne Zaman Yapılır?
Amniyosentez Neden Yapılır?
Amniyosentez Nasıl Yapılır?
Amniosentez sonrası ne kadar dinlenmeliyim?
Amniyosentez Sonuçları Kaç Günde Çıkar?
Amniyosentez Sonuçları Nelerdir?
Amniosentez Testi Sonuçları Nasıl Yanlış Çıkar?
Bebekte Bir Sorun Varsa Ne Yapmalıyım?
Amniyosentez Riskleri Nedir?
Amniyosentez Hakkında Sık Sorulan Sorular

Amniyosentez Nedir?

Amniyosentez; rahimde bulunan amniyotik sıvıyı kontrol etmek için yapılan bir doğum öncesi testtir. Amniyotik sıvıda bebeğinizin sağlık durumu hakkında önemli bilgiler veren hücreler ve diğer maddeler bulunur.

Amniyosentez Nedir? Amniyosentez Neden Yapılır?

Amniyosentez Nedir? Amniyosentez Neden Yapılır?

Amniyosentez az bir miktarda amniyon sıvısının uzun ve ince bir iğne (0.9 mm kalınlığında) yardımıyla rahimden alınması işlemidir. Bebeği down sendromu, spina bfida, kistik fibroz gibi genetik bozukluklar açısından kontrol etmek için yapılır.

Yapılacak testin sonuçları ile hamileliğin devam ettirilip ettirilmeyeceği ya da varsa daha fazla komplikasyon oluşmasını engellemek için gebeliğin erken bir tarihte sonlandırılması kararının verilebilmesine yardımcı olur. Amniyosentez gebelik dönemi sırasında belirli bir zamanda yapılır.

Amniyosentez Ne Zaman Yapılır?

Genellikle hamilelik döneminin 14 ile 20. haftaları arasında yapılır. Yani hamileliğin ikinci üç aylık dönemi tercih edilir. Bazı doktorların tercihi bu testin 11. haftaya kadar yapılmasıdır. Bazı durumlardaysa üçüncü trimester döneminde bile yapılır.

2. Trimester Dönemi için şunları da okuyabilirsiniz:

Gebelikte ikinci üç aylık dönem

Amniyosentez testi bebeğinizin sağlık durumunun kontrol etmenin yanı sıra farklı amaçlarla da yapılabilir.

Amniyosentez Neden Yapılır?

Amniyosentez aşağıdaki durumlardan biri veya bir kaçı için de tercih edilebilir:

Neden Yapılır

  • Doğum öncesi yapılan diğer herhangi bir testte anormal sonuçlar varsa,
  • Daha önce doğum kusuru ya da anormalliği olan bir çocuğunuz olduysa,
  • 35 yaş üzeri bir anne adayı iseniz;
  • Eşinizde veya sizde kistik fibroz gibi bir genetik bozukluk varsa,
  • Doktorunuz yaptığı muayenelerde fetusta herhangi bir enfeksiyon olduğundan şüpheleniyorsa,
  • Amniyon sıvı miktarı çok fazla ise, (bu duruma polihidramnios adı verilir)
  • Anne adayının yaşı 35ten küçük olabilir. Ama down sendromu için endişe ya da korku taşıyorsa
  • Ailenizde down sendromlu biri varsa
  • Cinsel yolla bulaşan hastalıkların tespit edilmesin için. Örneğin rubella
  • Kan uyuşmazlığının tespit edilmesi için

amniyosentez yapılmasına karar verilebilir.

Yukarıda saydığımız komplikasyonlar; bazı durumlarda erken doğum düşünülmesini gerektirebilir. Bu gibi durumlarda bebeğin akciğer olgunlaşmasını ve şayet erken doğum olursa anne karnı dışında hayatta kalıp kalamayacağını değerlendirme amacıyla yapılır.

Amniyosentez Nasıl Yapılır?

  • Amniyosentez, hastanede kalınmasını gerektirmeyen ayakta yapılan bir testtir.
  • Doktor öncelikle rahmin tam yerini kontrol etmek için ultrason yapar.
  • Özel bir jel kullanarak bebeğin rahim içindeki görüntüsünü monitöre yansıtmak için “ultrason transdüseri” adı verilen küçük bir cihaz kullanır.
  • Doktorunuz karın bölgesine uyuşturucu bir ilaç uygular.
  • Ultrason tamamlandıktan sonra doktor iğneyi karnın hangi bölgesine uygulayacağına karar verir. Sonrasında belirlenen bölgeye boş iğne yapar, amniyotik sıvı örneğini alır.
  • Alınacak sıvının miktarı gebeliğin hangi haftasında olduğuna bağlıdır. İğne cildinize değdiğinde ve rahme doğru ilerlerken hafif bir kramp hissedebilirsiniz.
  • Bu işlem sırasında doktor bebeğin kalp atış hızını kontrol etmek için ultrason cihazını kullanmaya devam eder, hafif pelvik ağrı ve amniyosentez sonrasında ufak kramp hissedebilirsiniz.

Ultrason hakkında daha fazla bilgi alın:

Ultrason

İşlem sonrasında doktorunuzun size önereceği şekilde ve uygun biçimde istirahat etmeniz sayesinde ağrı ve kramplar oldukça hızlı bir şekilde düzelecektir. Normalde de uygulama çok ağrı ve sancı vermeyen bir işlemdir.

Amniosentez sonrası ne kadar dinlenmeliyim?

Amniyosentez sonrasında yaklaşık 2 saatlik bir dinlenme sonrasında evinize dönersiniz. 72 saat sonra da günlük rutin yaptığınız her şeye devam edersiniz. Doktorunuz uygulama sonrası neler yapmanız gerektiği konusunda sizi bilgilendirecektir.

Amniyosentez sonrası aşağıdakilere dikkat etmeniz öneriliyor:

  • En az bir gün boyunca 5 kilodan fazla ağırlık kaldırmayın
  • 72 saat boyunca yorucu işler ve egzersizlerden uzak durun
  • 72 saat boyunca cinsel ilişki kurmayın
  • Uzun yolculuklara 72 saat süreyle çıkmayın

Aşağıdaki enfeksiyon bulguları görürseniz hemen doktorunuzla görüşün:

  • Rahim bölgesinde birkaç saatten uzun süren kramp
  • Vajinal sızıntı ya da kanama
  • Yüksek ateş
  • Bebek hareketlerinde yavaşlama
  • Amniyon sıvısı alınan bölgede iltihap veya kızarıklıklar

Test sonuçlarının çıkması bir kaç gün sürebilir. Test sonuçlarına göre doktorunuz size bilgi verir.

Amniyosentez Sonuçları Kaç Günde Çıkar?

Test sonuçlarının bazıları bir kaç hafta sürerken bazı sonuçların çıkması dört haftayı bulabilir. Doktorunuz size test sonuçlarını açıklar.

Amniyosentez Sonuçları Nelerdir?

  • Amniyon sıvısı normalde açık sarı renkte ve berrak bir görünüme sahiptir. İçinde her hangi bir zararlı bakteri bulunmaz ve içeriğindeki canlı hücreler test edilir.
  • Fetal hücreler dikkatlice incelenir, kromozom sayısı ve düzeni kontrol edilir. Kromozom sayıları genetik bozukluklara işaret eder. Normalde 23 çift halinde 46 kromozom bulunur. Kromozom sayı ve düzenindeki bir kusur genetik anormalliklere yol açar.
  • Genetik test yapıldığında test sonuçları; çeşitli genetik bozuklukları, sinir tüpü defektlerini, kromozom anormalliklerini teşhis ya da ekarte etmeye yardımcı olurlar. Bu gibi sorunları saptama olasılığı yüksektir ama doğum kusurlarının boyutunu ölçmez.
  • Bebeğin akciğer olgunluğu testi ile sonucun normal çıkması; bebeğin hayatta kalacağını ve doğum için hazır olduğu anlamına gelir.
  • Saydığımız bu durumların herhangi birindeki anormal sonuç, bebeğin genetik bir soruna sahip olduğu anlamına gelebilir.

Amniosentez Testi Sonuçları Nasıl Yanlış Çıkar?

  • Amniyon sıvısında fetal kan olması Alfa protein düzeylerini yüksek çıkarır. Bu da nöral tüp kusuru test sonuçlarının yanlış çıkmasına neden olur.
  • Amniyon sıvısı ışıkla temas ederse bilirubin seviyelerini düşük çıkarabilir.
  • Amniyon sıvısında kan ya da mekonyum olması bebeğin akciğer olgunluk test sonuçlarında yanlış sonuçlara neden olur.

Bebekte Bir Sorun Varsa Ne Yapmalıyım?

Amniyosentezin sonuçlarıyla bebekte bir sorun olduğu tespit edilirse daha fazla bilgi almak için doktorunuzdan genetik danışma bilgileri alabilirsiniz. Alacağınız bilgiler ışığında bazı kadınlar gebeliğe devam ederken bazıları da sonlandırmayı tercih edebilir.
Vereceğiniz karar ne olursa olsun daha fazla desteğe ihtiyaç duyarsınız. Bireysel olarak ya da diğer destek gruplarından yardım alabilirsiniz.

Amniyosentez Riskleri Nedir?

Amniyosentez bazı kadınlar için karar vermesi zorlu bir süreç olabilir. Karar almadan önce yapılacak işlemin olumlu olumsuz yönlerini değerlendirmek ve o doğrultuda hareket etmek gerekir. Amniosentezin faydaları olduğu gibi şuna benzer riskleri de bulunuyor:

Amniyon sıvısı sızıntısı

Bazı durumlarda amniyotik sıvı vajinadan sızıntı yapabilir. Eğer olursa az miktarda olur ve bir hafta içinde de tamamen durur. Bu sızıntı hamileliğe zarar vermez.

Düşük

Gebeliklerin ikinci üç aylık döneminde -ikinci trimester- yapılan amniosentez testlerinde düşük olması riski %0.6 civarında. Buna karşın test gebeliğin 15. haftasında yapılırsa düşük riskini artırır. Düşükler, yapılan işlemden 72 saat sonra ya da iki hafta sonra olabilir.

Gebeliğin 15. haftası için daha fazla bilgi alabilirsiniz:

Gebelikte 15. hafta

Rh uyuşmazlığı

Rh Uyuşmazlığı

Çok nadir de olsa bu işlem sırasında fetüsün kan hücrelerinin kan dolaşımına girmesine yol açabilir. Bu durumda da vücudunuzun bebeğin kan hücrelerine zararı olabilecek antikorlar üretmesine neden olur. Bunun önüne geçmek için doktorunuz size Rh immun globülin enjeksiyonu yapar. Böylelikle kanınızdan plasentayı geçerek bebeğin alyuvarlarına zarar verecek antikorlar oluşması engellenir.

Bebeğin yaralanması

Çok nadir olarak görülse de işlem sırasında bebek hareket edip iğne yoluna girerse, bebeğin vücudunun iğneyle yaralanması riski var.

Enfeksiyon bulaşması

Anne adayından bir Cinsel yolla bulaşan hastalık varsa,  HIV / AIDS, hepatit C gibi. İşlem sırasında bu hastalıkların bebeğe bulaşma riski vardır.

Amniyosentez Hakkında Sık Sorulan Sorular

1- Amniyosentezle koryonik villus örneklemesi (CVS) arasındaki fark nedir?

Amniyosentez ve CVS ile doğumdan önce genetik anormallikler tespit edilebilir. CVS, amniyosentezden önce bir tarihte yapılır ve daha erken sonuç verir.

CVS gebeliğin ilk üç aylık döneminde bebekle ilgili sonuçlar verebilir. Bununla birlikte CVS’nin riskleri biraz daha yüksektir.

CVS genetik anormal durumları saptama konusunda daha doğru sonuçlar verir ancak, doğum kusurlarını, nöral tüp kusurlarını ve Rh uyumsuzluğunu veremez.

2. Amniyosentezle otizm bulunabilir mi?

Evet. Amniyosentezle otizm bulunabilir. Yüksek testosteron seviyesi bebeklerde otistik özelliklerin bulunduğu, sözel becerilerin ve sosyal ortamda yaşama eksikliği gibi sonuçlar gösterir. Amniosentez testosteron seviyelerini inceler ve otizm hakkında sonuçlar verir.

 

Sağlıklı, huzurlu ve bütün olumsuz durumlardan uzak kaldığınız bir gebelik dönemi dileğiyle. Mutlu gebelikler!

Add Comment